Početkom hladnog vremena i grejne sezone, poslednjih godina stanovnici Aleksinca i prigradskih naselja primećuju drastično povećanje zagađenja vazduha, koje u ovim danima niskih temperatura dobija još više na intenzitetu.
Zagađenje vazduha je izuzetno ozbiljan globalni problem, sa dramatičnim posledicama po zdravlje ljudi i životnu sredinu.
Dok sa jedne strane možemo da govorimo o potrebi za boravkom na otvorenom zarad benefita svežeg vazduha, zagađenje, koje je u određenim delovima dana uglavnom na izuzetno visokom nivou u gradskim sredinama, dovodi do potrebe da se zapravo zaštitimo od njega.
Zagađenje vazduha je kompleksan problem, koji ima više izvora, a među ključnim faktorima su industrija i saobraćaj, kao i individualne aktivnosti svakoga od nas, odnosno aktivnosti u okviru domaćinstava.
Industrijska postrojenja kod nas ne postoje, tako da smo sa te strane mirni.
Saobraćaj predstavlja još jedan značajan faktor zagađenja vazduha, posebno u gusto naseljenim gradskim područjima, jer izduvni gasovi iz vozila značajno doprinose povećanju koncentracije zagađivača u vazduhu.
I sa te strane možemo biti relativno mirni, jer intenzitet saobraćaja nije baš toliki da bi predstavljao veliki problem.
U kontekstu pojedinačnih specifičnih aktivnosti, možemo govoriti o upotrebi ili lošem održavanju uređaja za grejanje. Primera radi, peći na čvrsto gorivo ili ložišta koja koriste nekvalitetno gorivo mogu emitovati velike količine štetnih čestica i gasova u vazduh.
Zagađen vazduh može izazvati različite respiratorne probleme, alergijske reakcije i čak povećati rizik od ozbiljnijih zdravstvenih problema kao što su srčani i moždani udar. Prema statističkim podacima od devet smrtnih slučajeva, jedan je vezan za posledice od zagađenja vazduha.
Od najčešćih zagađivača koji se pojavljuju na našem području su PM2.5 , PM10 čestice.
PM2.5 čestice su vrlo male i lagane, i imaju tendenciju da ostaju duže u vazduhu nego teže čestice. Ovo povećava šanse da ljudsko telo ili životinja udahne ove čestice u pluća. Zahvaljujući svojoj maloj veličini, čestice manje od 2.5 mikrometara su sposobne da prođu nos i grlo, te mogu da prodru duboko u pluća, a čak mogu ući i u krvotok.
Fine čestice su takođe poznate po sposobnosti da izazovu ili pogoršaju hronična oboljenja kao što su astma, srčani napad, bronhitis i ostale respiratorne probleme.
PM 10 predstavljaju sitne čestice manje od 10 mikrometara, koje imaju sposobnost slobodnog kretanja u atmosferi. PM10 sasvim lako mogu da prodru do donjih slojeva disajnih organa. U slučaju nano oblika ovih čestica, možemo da govorimo o prodiranju i do delova kardiovaskularnog sistema. Kraća izloženost dovodi do iritacije respiratornih organa, mnogo češće i do infekcija, a duža izloženost može da dovede do nastajanja većih respiratornih problema kao što je hronična opstruktivna bolest pluća ili rak.
Ono što možemo da savetujemo u okolnostima povećanje zagađenosti vazduha, a što je u Aleksincu i okolini ovih dana veoma prisutno je da građani izbegavaju boravak na otvorenom, posebno u večernjim satima, a ukoliko izlaze da koriste zaštitne maske sa oznakom N95, jer obične, hirurške maske ne mogu da zaustave sitne čestice.
